X
تبلیغات
چوپانان

چوپانان
چوپانان و رسوم

مراسم عقد

ابتدا خانواده های عروس خانم و آقای داماد روزی را که خوش یومن باشد را از تقویم پیدا کرده و با رضایت عروس و داماد آن را انتخاب کرده .

در شب قبل از روز عقد کنان دختران و خانم های فامیل برای چیدن سفره عقد دست به کار می شوند.

 موارد لازم در سفره عقد

ابتدا سفره ای پارچه ای زیبا بر زمین می گسترانند به طوری که به طرف خانه خدا باشد به طوری که عروس خانم و آقای داماد به طرف قبله باشند . سپس مواد لازم مانند:

آینه و شمعدان ،  دانه های روغنی ( گردو، بادام ، فندق ، ...) ، عسل ، آب ، شیرینی ، نقل و نبات ، جانمازی به طرف قبله که در آن قرآن ، مهر و تسبیح قرار دارد.، نمک ( به دلیل اینکه دست عروس خانم با نمک باشد و زندگی آقای داماد را پر نمک کند)  ،   برنج  ( تا پا قدم عروس خانم با برکت باشد ، نان و پنیر و سبزی که به تعداد مهمانها آماده می شود و بعد از عقد به حضار تعارف می کنند ، در جوانان با خوردن این نان و پنیر بختشان باز می شود. ( انشا الله)

بعد از چیدن سفره در کنار سفره به جشن و شادی می پردازند .

روز عقد با خونچه برون شروع می‌شد. خونچه که عبارت بود از یک جلد کلام الله مجید، آینه، چند کله قند، چند شاخه نبات، کفش و پیراهن سبز و چادر عروس خانم و چمدان لوازم آرا یش.پارچه های زری، ساتن، تافته و....... که هر کدام روی سینی گرد مسی گذاشته شده بود و تعدادشان سه،پنج و یا هفت عدد بود و با لچکهای زیبایی در رنگ‌های مختلف  روی آنها را پوشانده بودند  به طوریکه لچک از اطراف سینی آویزان بود.روی سر جوانان فامیل  به همراه چندین چراغ طوری روشن و سینی ذغال که اسفند و کندر میسوزاند . از خانه داماد به خانه عروس می‌بردند و به دختران فامیل که در خانه عروس هستند می دادند تا بر سر سفره عقد بگذارند ( به غیر از لباس عروس که آن را به خود عروس خانم می دادند). این مراسم با  نواختن دف و رقص و پایکوبی انجام می گرفت .رسم است که مادر عروس به همه آنها که زحمت حمل خنچه را کشیده اند یک عدد دستمال هدیه می دهد. این دستمالها به ابعاد ۲۰ *۳۰ سانتی متر بود که در رنگهای متنوع از قبل آماده شده بود .

روز عقد کنان بعد از اینکه مهمانها و عاقد آمدند ، خطبه عقد خوانده می شود و با فرستادن عروس خانم برای گل چیدن و گلاب آوردن بالاخره بله را از عروس خانم می گیرند.( شولولولو.... خو بر محمد و آل محمد صلوات) در تمام این مراسم دختران فامیل و خانمهای خوشبخت فامیل توری سفید رنگ را بر روی سر عروس خانم و آقای داماد می گیرند و یکی از آنها بر روی طور دو کله قند کوچک را به هم می ساید . این کار با عوض کردن کسانی که دور طور را گرفته اند به ترتیب عوض می شود.

بعد از رفتن عاقد شعر خواندن بانوان شروع می شود.

با یک نخ سفید و سوزن این طور دوخته می شود و خوانده می شود

می دوزم و می دوزم          مهر و محبت می دوزم     خوشبختی و سفید بختی می دوزم

و اگر سروده خان از خانواده داماد باشد به شوخی می گوید   زبون مادر شوهر و خواهر شوهر را می دوزم

و شخصی که قند ها را می ساید :              می سابم و می سابم              خوشبختی را می سابم                 شیرینی را برای عروس خانم و آقا داماد می سابم

بعد از انجام این مراسم شروع به عسل خوردن می شود

ابتدا آقای داماد با انگشت کوچک خود در ظرف عسل زده و عسل را در دهان عروس خانم قرار می دهد و سپس عروس خانم این عمل را انجام می دهد.

حالا نوبت به دادن هدیه به عروس و داماد می رسد . ابتدا مادر داماد یا خود آقای داماد حلقه ای را که قبل از عقد با انتخاب عروس خانم تهیه شده است به دست عروس خانم می کنند.و سپس مادر عروس خانم  یا خود عروس خانم حلقه آقای داماد را به دستش می کند و نوبت به هدایای دیگر می شود که فامیل های نزدیک به عروس خانم و آقای داماد می دهند.

بعد از آن نوبت به بریدن کیک می شود که عروس خانم و آقای داماد با هم کیک را بریده و تقسیم می کنند.

                                          انشا الله به پای همدیگر پیر بشوند  

 

 


موضوعات مرتبط: رسوم جشن عقد در چوپانان
[ چهارشنبه 30 دی1388 ] [ 10:24 قبل از ظهر ] [ امیر ]

 

آداب و رسوم جشن عروسی

 در ابتدا بستگان نزدیک داماد ، دختری از آشنایان  دور یا نزدیک را زیر نظر گرفته و بعد از آن به داماد پیشنهاد می دهند که بعد از رضایت داماد ، برای  والدین دختر پیغام می فرستند ، و بعد از مشورت در خانه ی عروس خانم در صورت توافق عروس ، اینبار هدایایی توسط مادر یا خواهر داماد برای عروس خانم فرستاده می شود . و در نهایت با قبول پیشکش ها  جواب قطعی و مثبت را از خانواده عروس می گیرند.

کفش و انگشتر

خانواده داماد بعد از قبول عروس خانم ُ به خواستگاری آقای داماد . با یک جفت کفش، یک انگشتر و یک قواره پارچه، عروس را به اصطلاح کفش و انگشتر می‌کردند. تا روز عقد این دوران را بعد ها نامزدی هم میگویند .

بعد از توافق و تعیین صداق و مهریه عروس ، عقد نامه نوشته می شود و به امضای حاضرین که بزرگان و خویشاوندان نزدیک عروس و داماد به حساب می آیند امضا می شود.

دو شب مانده به عروسی به دستور خانواده داماد خبر عروسی این زوج خوشبخت به کمک آ خانم ها که یا از آشنایان عروس خانم و آقای داماد بود یا اشخاصی که همیشه خوش خبری عروسی را به مردم می رساندند که آنهاکه معمولا دو نفرند و با پوشیدن لباسهای نو عروس خانم. خانه به خانه مهمانان را دعوت می‌کردند که حرکت آنها با بدرقه و همراهی کودکان خوشحال انجام می شد و طولی نمی‌کشید که همه ی مردم  باخبر می‌شدند.

قبل از جاری شدن صیغه عقد، . مراسم خوانچه بری (خو) شامل بردن آینه ، قرآن ، سبزی ، اسپند ، پارچه های الوان ، کله های قند، شاخه های نبات ، که در پنج یا هفت سینی بود . انجام می شود .

حرکت خوانچه با رقص و پایکوبی همراه می باشد و سرنا و دایره آنها را همراهی می کنند.

حنا بندان

در شب قبل عروسی  بعد از صرف شام و مقارن با نیمه شب نوبت حنا بندان است . در این مراسم به کف و پنجه های دست و پا و موی سر داماد و ساق دوشها (سیری) مختصری حنا مالیده می شود و اندام های حنا بسته شده را با حنا بند ( دستمال سه گوش لچک) می بندند. ریختن نقل و نبات و بادام و اسکناس بر سر داماد و خواندن ترانه در تمام مدت حنا بندان ادامه دارد .

حنا به دست یکی از افراد خوش نام و خوش بخت خانواده ، خمیر می شود. تزئین ظرف حنا با نقل و پسته هم وظیفه ی اوست . آنگاه یک نفر ابیات زیر را می خواند و دیگران کف زنان عبارت ( آی دوماد حنا می بنده یا آی عروس حنا می بنده و وقتی نوبت به سیری ها می شود آی سیری حنا می بنده ) را تکرار می کنند

و در مردانه با نواختن دف ( داریه یا دایره ) به این شادی شور و حال خاصی می داد و در زنانه لگن می زدند که صدایی خوش و زیبا داشت

بعد از آن این دوبیت در دنباله ی آن با هلهله  و کف زنان و داریه زنان به وسیله جمعیت تکرار می شود.

آی دوماد حنا می بنده                   بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                         عاشق نما می بنده

ترانه های حنا بندان

از کوچه در آمدی و سیبم دادی                     آی دوماد حنا می بنده

هم رنگ خودت سرخ و سفیدم دادی              آی دوماد حنا می بنده

سیبی که تو دادی هنوزش دارم                    آی دوماد حنا می بنده

در نقره گرفتم و عزیزش دارم                        آی دوماد حنا می بنده

آی دوماد حنا می بنده                               بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                                    عاشق نما می بنده

 

آن یار من است که می رود سر بالا       آی دوماد حنا می بنده

دستمال به دستش و می زنه گرما را     آی دوماد حنا می بنده

دستمالم بدهید تا عرقش پاک کنم        آی دوماد حنا می بنده  

گرما نزنه شاخه گل رعنا را                   آی دوماد حنا می بنده

آی دوماد حنا می بنده                           بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                                 عاشق نما می بنده

 

امروز و دو روز و بیست و پنج روز و سه روز      آی دوماد حنا می بنده

باریک شدم چو سوزن مخمل دوز                   آی دوماد حنا می بنده

بر یار بگو روغن سیمرغ فرست                      آی دوماد حنا می بنده

تا چرب کنم جراحت دل امروز                         آی دوماد حنا می بنده

آی دوماد حنا می بنده                           بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                                 عاشق نما می بنده

 

 امشب شب ماه نبود و ماه پیدا شد              آی دوماد حنا می بنده

در کوچه ی ما کلاه سیاه پیدا شد                  آی دوماد حنا می بنده

قربون خدا برم که زیر کلاه                            آی دوماد حنا می بنده

شب نا شده بود و قرص ماه پیدا شد             آی دوماد حنا می بنده

آی دوماد حنا می بنده                              بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                                    عاشق نما می بنده

 

سر تا سر کوه انار کاشتم نگرفت                             آی دوماد حنا می بنده

پا دامن کوه انار نا کاشته گرفت                               آی دوماد حنا می بنده

بال زد و شاخ زد و سایه گرفت                                آی دوماد حنا می بنده

لعنت به کسی که یار بیگانه گرفت                          آی دوماد حنا می بنده

آی دوماد حنا می بنده                          بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                               عاشق نما می بنده

 

دو زلفونت بود تار ربابم                            آی دوماد حنا می بنده

چه می خواهی از این حال خرابم                آی دوماد حنا می بنده

تو که با ما سر یاری نداری                        آی دوماد حنا می بنده

چرا هر نیمه شب آیی به خوابم                  آی دوماد حنا می بنده

آی دوماد حنا می بنده                          بر دست و پا می بنده

حنای اصل کرمونه                               عاشق نما می بنده

 

همانند این مراسم برای عروس خانم هم در مجلس زنانه اجرا می شود. و با چوب با حنا بر دست عروس گل های زیبایی می کشند.

صبح روز بعد داماد به حمام می رفت  و لی رفتن عروس به حمام  و بازگشت او با رسومی ویژه همراه است .

پیشاپیش عروس خانم ، آینه و قرآن و مجمره ای کوچک که در آن اسپند و کندر دود می شد و در تمام مدت سرنا زن و دایره زن عروس خانم را مشایعت می کنند و جمعی نیز ترانه زیر را می خوانند

گل در اومد از حموم ، سنبل در اومد از حموم           دومادا خبر کنید    که گل در اومد از حموم

بادا بادا مبارک بادا     انشا الله مبارک بادا

عروسی شاهانه        ایشا الله مبارکش باد

گل به گلستانه       ایشا الله مبارکش باد

مردم چوپنانه          ایشا الله مبارکش باد

بادا بادا مبارک بادا     انشا الله مبارک بادا

عروس خانم را بعد از رسیدن به خانه آرایش می کردند و بعد از پوشاندن لباس عروس ، او را بر صندلی می نشاندند و بر سرش نقل می ریزند تا خوشبخت شود ( انشا الله)  و تا زمان ورود داماد این ترانه را می خوانند.

عروس به تخت نشسته    ایشا الله مبارکش باد

گل به درخت نشسته      ایشا الله مبارکش باد

دو ساعت به ظهر مانده  وقت آن رسیده که لباس داماد را که خانواده عروس برای داماد خریده بودند عوض کنند،داماد بعد از بوسیدن پدر و مادرش و قطره اشکی که برای دوری از آنها میریزد به میان جمع میرود . اطراف داماد توسط مردان گرفته می شد  و با شور و هلهله و با خواندن ترانه زیر لباس داماد را عوض می کنند .

یار مبارک مبارک مبارک         ایشا الله مبارکش باد

عروسی شاهانه                     ایشا الله مبارکش باد

جشن بزرگانه                      ایشا الله مبارکش باد

گل به گلستانه                   ایشا الله مبارکش باد

مردم چوپنانه                     ایشا الله مبارکش باد

بیا برویم از این ولایت من و تو     ایشا الله مبارکش باد

تو دست منو بگیر و من دامنتو   ایشا الله مبارکش باد

و با دود کردن اسپند و کندر و ذکر صلوات و کشیدن کیل او را به مکان عروسی مشایعت می نمایند .

 در مردانه و با حضور آقای داماد همراه با داریه زدن اشعاری را می خاندند .

اون بام بلند که میبینی بام منه                                 به به

اون چادر سفید که میبینی یار منه                              جانم

حضار و میهمانان این اشعار را با هم می خاندند .

یار جانم و یار جانم

یار جانم و یار جانم

یار دستمال دستانم

سیصد گل سرخ و یک گل نسرانی                            به به

ما را زسر بریده میترسانی                                        جانم

یار جانم و یار جانم

یار جانم و یار جانم

یار دستمال دستانم

ما گر زسر بریده می ترسیدیم                                  به به

در کوچه ی عاشقان نمی رقصیدیم                            جانم

یار جانم و یار جانم

یار جانم و یار جانم

یار دستمال دستانم

 

کاسه بشکن

بعد از عروسی موقعیکه عروس خانم و آقای داماد می خواهند به حجله بروند مراسم کاسه بشکن انجام می شد .

این مراسم توسط فردی که تبهر خاصی در این امر دارد . انجام می گرفت .

در این مراسم معمولا یک کاسه و اگر زود شکست سه کاسه را می شکنند .که این کاسه ها متعلق به خانواده داماد است .

آن فرد کاسه را در دستانش قرار می دهد و با رقصی خاص اشعاری را می خواند و هر چند مدت یکبار کاسه را به بالا پرتاب کرده و دو باره آن را می گیرد و در آخر دیگر کاسه را نمیگیرد و کاسه شکسته می شود ( شکست کار عروس خانم و آقای داماد در می آید )

اشعار کاسه بشکن :

بشکن نار و بشکن نار و بشکن نار                                       بشکن شاهی و صنار

بشکن نار و بشکن نار و بشکن نار                                        بشکن بوس از لبای یار

بعد از خاندن شعر بالا خاننده مصرع اول را می خواند و حضار مصرع دوم را می خوانند.

از اینجا تا ولایت سه گداره                                              بشکن نار و بشکن نار

گدار اولی نقش و نگاره                                                   بشکن نار و بشکن نار

گدار دومی مخمل ببافم                                                  بشکن نار و بشکن نار

گدار سومی دیدار یاره                                                    بشکن نار و بشکن نار

بشکن نار و بشکن نار               بشکن بوس از لبای یار

بشکن نار و بشکن نار               بشکن بوس از لبای یار

من نمشکنم                          بشکن

بشکن کارمه                         بشکن

الله یارمه                              بشکن

من نمیشکنم                        بشکن

توی صحن حموم                   بشکن

برای دختر عموم                    بشکن

من نمیشکنم                        بشکن

بشکن کارمه                         بشکن

الله یارمه                             بشکن

حیفه بشکنه                       بشکن

ماله حاجیه                         بشکن

به روی آجرا                         بشکن

برای تاجرا                           بشکن

بشکن نار و بشکن نار               بشکن بوس از لبای یار

بشکن نار و بشکن نار               بشکن بوس از لبای یار

برای آقای دوماد                    بشکن

برای خانم عروس                 بشکن

من نمیشکنم                      بشکن

حیف بشکنم                       بشکن

برای پدر دوماد                     بشکن

( این اشعاری که برای افراد می خوانند برای پدر و مادر داماد و عروس و اقوام آنها خوانده می شود . )

اینجا بشکنم یار گله داره                اونجا بشکنم یار گله داره

و بالاخره کاسه چینی شکسته می شود . و بعد از شکسته شدن ریتم دف زنان و داریه تند می شود و با رقص خود کاسه بشکن و حضار به اتمام می رسد .

 

بردن عروس به حجله

عروس خانم را با چادر سفیدی که پدر بر سرش می اندازد ، از زیر آینه و قر آن عبور می دهند .

مراسم چادر سر کردن عروس خانم 

وقتی پدر عروس چادر را بر سر دخترش می اندازد حضار شعر زیر را از زبان پدر عروس می خوانند.

گل عروس چادر به سر کن دیگه وقت رفتنه

و عروس یا حضار در جواب می گویند:

من نمی رم من نمی رم                          خونه بابام بهتره

خونه ی بابا نون و پسته                          خونه شوهر غم وغصه

 در مسیر همراهان با رقص و آواز و صدای داریه  تا نزدیکی خانه داماد مشایعت می کنند .( عروس کشون)و شعر های زیر خوانده می شود

 خانواده داماد : نون و پنیر آوردیم دخترتونو بردیم  

خانواده عروس خانم : نون و پنیر ارزونیتون دختر نمی دیم بهتون

خانواده عروس : به دومادتون ننازید که عروس قشنگتره

خانواده داماد : به عروستون ننازید که دوماد سر تره 

خانواده عروس:سر درقشنگتره سردر درقشنگتره به دومادتون ننازید که عروس قشنگتره وای که عروس قشنگتره!

خانواده داماد :عروس چرا میخندی فردا تو صف قندی

خانواده عروس: دوماد به چیت مینازی فردا به پشت گازی

 

سپس عروس خانم را متوقف می کنند تا آقای داماد و بستگان داماد به عروس خانم پا انداز ( پای انداز) مناسبی بدهد و با خواندن سروده هایی عروس خانم را به خانه داماد مشایعت می کنند

سر سرانداز میخواد                           عروس پا انداز می خواد

تا ندهید پا اندازش                            ما نمی ریم به پیشوازش

در آستانه حجله ، عروس خانم با پای راست هفت گردو را می شکند و دو تخم مرغ یکی رو به رو در بالای درب و دیگری را به پشت سر خود پرتاب می کند  و بار دیگر قرآن مجید را می بوسد و وارد حجله می شود .

پهن کردن رختخواب عروس و داماد به عهده یکی از زنان خوشبخت فامیل است

عبور دادن پسر بچه از زیر رختخواب حجله به نیت پسر بودن اولین فرزند می گذرانند.

بعد از آن عروس و داماد را رو به قبله می نشانند در کنار هم که دست داماد روی سر عروس و شخصی مومن سوره یاسین را قرائت می کند و هرگاه به کلمه ( مبین) در آیات سوره یاسین میرسند توسط فردی که به عروس خانم محرم باشد سر عروس و داماد را به تعداد (مبین ) های سوره یاسین به هم میزنند.

بعد از آن داماد شست پای عروس خانم را شسته و اب حاصل از این شویش را به چهار گوشه ی اتاق میریزد و خویشاوندان خانه ی داماد را ترک می کنند

 

پا تختی ( بندول تخت)

در شب عروسی ، وقتی مردم به خانه های خود می روند زمان پا تختی مشخص می شود .که معمولا بعد از ظهر فردای روز عروسی میگیرند .

این مراسم در خانه ی عروس خانم و آقای داماد تشکیل می شود که معمولا زنانه است .

عروس خانم و داماد را روی تختی می نشانند ( مبل) و هدایایی که دوستان و آشنایان عروس وداماد برایشان آورده اند را روی میزی که جلوی عروس وداماد قرار دارد ، می گذارند .

بعد از اینکه تمام افراد خود را رساندند یکی از حضار یکی یکی هدایا را باز کرده و با اعلام نام شخصی که هدیه آورده ، برای تشکر از او شعر هایی را می خوانند

اگر از هدیه خوششان بیاید و یا با شخص هدیه آورنده رودر وایسی داشته باشند ( بعضی از این اشعار در حال حاضر وارد این مراسم شده اند ) 

کت شلوار و جلیقه     به به به این سلیقه

دست شما بی بلا       اللهی برید کربلا

دست شما به سکه الهی بری به مکه!

دست شما حوریه الهی بری سوریه

وان تو تری فور تشکر تشکر!

ای بی سی تنکیو مرسی!

و اگر کسی که  هدیه آورده ، آشنای نزدیک باشند به شوخی میگویند

چرا بیشتر ندادی   چرا ویلا ندادی   کنار دریا ندادی

این چیچیه آوردی   گندشا در آوردی

کفگیر خورده ته شیشه گرونیه نمیشه

1دیس پلوکه خوردی یک قابلمه که بردی اهل وعیال آوردی این کادو را آوردی گندشا درآوردی

 در پایان عروس خانم و آقای داماد از اقوام به خاطر تشریف فرماییشان تشکر می کنند.

 

 


موضوعات مرتبط: آداب و رسوم جشن عروسی در چوپانان
[ چهارشنبه 9 دی1388 ] [ 10:44 بعد از ظهر ] [ امیر ]

باور ها واعتقادات

مقداری از باورها را که این مردم جزو اعتقادات خود کرده اند را نام برده شده است.

پشت سر مسافر آب می ریزند تا به سلامتی و زود به خانه برگردد.

برای مسافران راه دور آش پشت پا می پزند.

اگر به پای فردی جارو برخورد کند برای جلوگیری از شومی خلالی از جارو را با دست جدا کرده و با آب دهان تر می کنند و پشت سر خود می اندازند.

به عطسه توجه می کنند و برای نجات ازخطر مقداری صبر می کنند و با ذکر صلواتی خود را از این خطر ایمن می سازند

اگر عطسه دو بار تکرار شود ( جخت) خطر رفع می شود

 کسی که چیزی به گلویش می پرد و به صرفه می افتد . نشانه گرفتن سوغاتی از طرف فردی در آینده است

اگر کسی که لباسش در هنگامی که بر تن اوست در حال دوخته شدن باشد خلالی چوب یا برگ درختی در دهان او می گذارند تا سوزن بر بدنش نرود.

از روی بدن شخصی که خوابیده باشد عبور نمی کنند . مگر اینکه اسم شخص را بگویند.

دور فردی که نشسته باشد نمی چرخند

در مجلس عقد که عاقد در حال خواندن خطبه عقد است دو دست را قفل نمی کنند تا زندگی عروس و داماد دچار مشکل نشود. یا از گره زدن نخ  خود داری می کنند تا گره به کار زندگی زوج نیفتد.

صدای زنگ گوش راست و پریدن پلک چشم راست را نشانه تعریف دیگران از او میدانند و در مورد گوش وچشم چپ نشانه بدگویی پشت سر اوست .

هنگام شب جارو نمی کنند.

پشت پای مسافر تا رسیدنش به مقصد جارو نمی کنند .

از نشستن در آستانه در دوری می کنند تا مورد بهتان قرار نگیرند.

می گویند یک دانه انار در هر انار باعث رفتن به بهشت می شود تا دانه ی اناری اصراف نشود

به گربه (ملو) آب نمی پاشند تا روی دستشان زگیل نزند.

قرار گرفتن پاشنه لنگه ی کفش روی لنگه کفش دیگر ، نشانه ی مسافرت صاحب کفش است.

هنگام ریختن آب روی آتش ، نام خدا را به زبان می آورند.

شب هنگام به آینه نگاه نمی کنند.

وقتی کسی به اشتباه شخصی را مورد مثل قرار می دهد که شخص مثل قرار گرفته زندگی خوبی نداشته آن شخص بعد از حرفش می گوید فالش به خودش . تا شخص مثل زده مورد بلا قرار نگیرد

رو آمدن ساقه ی چای در لیوان چای فرد نشانه ی آمدن مهمان به تعداد ساقه های رو آمده می دانند.

بر پیشانی شخص یا کودک اسفند سوخته می مالند تا از چشم زخم و آسیب آل در امان باشد.

( آل جانوری خیالی است شبیه جن . هیچ وقت به چشم دیده نمی شود و از بسم الله وحشت دارد.)

شب هنگام ناخن نمی گیرند.

اگر کودک خیلی بترسد  او را به دستشویی می برند.

در قبرستان هنگام دفن میت ، عطسه نمی کنند. اگر کسی عطسه کرد برای نجات از نحوست آن باید پشت سر ش زد و بعد دست را روی زمین می زنند. میگویند اگر اینکار را نکنند در مدت کوتاهی بعد از آن یک نفر دیگر میمیرد.

بانگ کلاغ را در صبح دم بر بام خانه را بد یمن می دانند و برای رفع آن به او می گویند خوش خبر باشی .

خارش کف دست راست نشانه به دست آوردن پول و خارش کف دست چپ نشانه از دست دادن پول است .

پر گشودن مرغ جلوی فرد را نشانه ی رسیدن مهمان می دانند.

خواب رفتن پا یا خارش پا را نشانه ی آمدن مهمان از راه دور می دانند.

انگشت به سمت شهاب سنگ نمی گیرند تا مرگ ومیر در خوانواده پیش نیاید.

هاله دور ماه ، نشانه ی بارندگی  می دانند

گریه در هنگام خواب را بد می دانند

هیج وقت قیچی را به صورت باز رها نمی کنند و حتما آن را می بندند.

اگر بعد از تولد فرزندی فرزندان بعدی خانواده بنا به دلایلی از بین میرفتند  . فرزند آخری را ( میگفتند آن فرزند بچه بعد از خود را نمیخواهد ) بین درب و چهار چوب در قرار می دادند و به او میگفتند . بگو من بچه بعد از خودم را دوست دارم ) و بعد از آنکه کودک این صحبتها را می کرد . او را رها میکردند .

 


موضوعات مرتبط: باور ها و اعتقادات مردم چوپانان
[ چهارشنبه 9 دی1388 ] [ 4:45 بعد از ظهر ] [ امیر ]

رسوم  بعد از تولد فرزندان  

در هنگامی که فرزند نزدیک به تولدش است . پدرش به پشت بام می رود و اذان می گوید که این رسم هم نشان کمک خواستن پدر کودک از خدا تا بچه اش به سلامتی به دنیا بیاید

و در کنار این خواهش ،همسایگان که صدای اذان را می شنوند به همین منظور برای مادر وبچه دعا می کنند تا به سلامتی بچه به دنیا بیاید.

بعد از مدت چند روز ( کمتر از ده روز )  یکی از اقوام بر گوش راست کودک اذان و در گوش چپش اقامه می گویند.

برای جلوگیری از چشم زخم برای کودک پلاکی تهیه می کنند که در آن آیه( وان یکاد) نقش بسته و بر پارچه قنداق کودک نصب می کنند.و بر پیشانی نوزاد از سرمه و اسفند سوخته ُ خالی سیاه رنگ قرار می دهند .

بعد از به دنیا آمدن کودک اقوام و آشنایان برای او و پدر و مادرش هدیه ای به عنوان چشم روشنی می آورند ، که با این کار هم به دیدن کودک می روند و هم به پدر و مادرش تبریک می گویند.

بعد از به دنیا آمدن کودک پدر بچه یک گوسفند را عقیقه می کند ( این کار به این صورت است که گوسفندی  را قربانی می کنند و تمام استخوانهای گوسفند را از گوشتش جدا می کنند و استخوان ها را بر روی بام خانه می ریزند و گوشتش را به افراد نیازمند و هر شخص دیگر به غیر از خود می دهند.)

دختر بچه را در 5 ماهگی دستشان را روی سرش می گذارند و او را می نشانند .

در چوپانان رسم بر این است که فرزند پسر که به هفت ماهگی می رسد هفت کله قند را دور کودک می چینند و کودک هفت ماهه می تواند به کمک این کله قند ها بنشیند( دو ماه بعد از اینکه دختر می تواند بنشیند)  و در این روز جشنی بر پا می شود.


موضوعات مرتبط: رسوم بعد از تولد فرزندان
[ چهارشنبه 9 دی1388 ] [ 3:18 قبل از ظهر ] [ امیر ]

بازی های محلی روستای چوپانان

این قسمت را به پیشنهاد یکی از دوستان خوبم جناب آقای دکتر مالکی نوشته شده است که از ایشون کمال تشکر را دارم.

بازی ها بین رده های سنی با هم تفاوت دارد و این تفاوتها به میزان توانایی کودکان بستگی دارد

رده سنی  یک تا هفت سال

برای پسران بازی هایی همچون ماشین بازی ( به طوری که به ماشین خود نخی وصل کرده و به دنبال خود می کشند یا به وسیله دست آن را به حرکت در می آورند.)

چرخ سواری  که در گذشته چون چرخ خیلی نبود از یک لوله ی آهنی که سر لوله را به گونه ای که بتواند دور حلقه ی تایر چرخ قرار گیرد و به وسیله ی لوله می توانستند چرخ را به حرکت اندازند .و به دنبال آن می دویدند.

توپ بازی  که وسیله ای پر طرفدار و آسان برای بازی بچه ها به کار برده می شد

و برای دختر خانم ها

عروسک بازی  در بازی هایی مثل خاله بازی ، مامان بازی

برای سن های بالای هفت سال بازی ها تنوع بیشتری پیدا کرده

برای پسران بازی هایی همچون :

هفت سنگ :

این بازی به صورت گروهی انجام می شود به این صورت که بچه ها به دو دسته تقسیم می شوند تعداد هفت سنگ را آماده کرده روی هم می چینند سپس گروه دیگر یک از اعضایشان را در فاصله ی 5 متری از سنگ ها قرار می دهند  و با یک توپ به سنگها ضربه می زند تا سنگها به اطراف پخش شوند و شخص ضربه زده شروع به دویدن می کند تا به 5متری ان طرف محل سنگها برسد اگر تا آن موقع بتوان سنگها را روی هم قرار دهد گروه ضربه زده سوخته و آن گروهی که توانسته سنگها را قبل از رسیدن شخص به جایگاه بچیند برنده است. و اگر نتوانستند سنگها را بچینند آن گروه برنده می شود.

گردو بازی یا تیله بازی

به اینصورت که چند نفر جمع می شدند هر شخص یک گردو بر روی زمین قرار می دادند و نوبتی هر کس گردوی دیگر خود را به طرف گردو ها می انداختند به هر تعداد گردویی که برخورد می کرد آن تعداد را برنده می شد.

یه قل دو قل

این بازی بین پسران و دختران یکسان است

این بازی مرحله مرحله بوده و اگر شخصی  نتواند این بازی را در قسمتهای هر مرحله انجام دهد باید به قسمت اول هر مرحله ای که در آن قرار دارد برگردد .

مرحله ی اول

در قسمت اول: ابتدا مقدار 5 سنگ کوچک مناسب را جمع و بعد از جمع آوری آنها را روی زمین می ریزند( برای هر قسمت یکبار )  یکی از سنگها را برداشته و به هوا پرتاب می کنند و در زمانی که  سنگ در هوا معلق است یک سنگ از روی زمین بر می دارد و سپس سنگی که به هوا انداختند را با همان دست می گیرند. به همین ترتیب تا چهار مرتبه تا تمام سنگها را بردارند.

 قسمت دوم : مانند قست اول ولی با هر پرتاب سنگ به هوا مقدار دو سنگ را بر می دارند.

قسمت سوم : مانند قبل  اما در پرتاب سنگ مقدار سه سنگ را برداشته سپس ان یک سنگ را بر می دارند.

قسمت چهارم : مانند قبل و این بار همه سنگ ها را یک باره بر می دارند

مرحله دوم (آبشار یا آب شر شرو)

قسمت اول : با دست دیگر به گونه ای که دست دارای شیبی است و پشت دست به سمت بالا قرار دارد، سنگها  را بر پشت دست می ریزند  . بعد از آن یکی از سنگهایی که دورتر است را برداشته و مانند مرحله اول قسمت چهارم تمام سنگها را بر می دارند.

قسمت دوم : مانند قسمت اول ولی این بار کف دست به سمت بالا قرار دارد و سنگها را جمع می کنند.

مرحله سوم

قسمت اول : در این مرحله باید سنگها از روی پشت دست دیگر به گونه ای که دستی که حاوی سنگهاست از زیر دست آبشاری رد شود و بر روی پشت دست  ریخته شود . بعد از ریخته شدن سنگها  ابتدا دو انگشت سبابه و اشاره را به هم می چسبانند و از فضای بین انگشت اشاره و شصت دست  یک دروازه مانند روی زمین درست کرده و سپس مانند قبل یک سنگ را به هوا پرتاب کرده و با همان دست سنگها را یکی یکی در دروازه می کنند.

مرحله چهارم

قسمت اول بشکن : مانند مرحله اول سنگها به گونه ای بر می دارند که سنگ یا سنکهای جمع شده با سنگی که پرتاب شده به هم بخورد و صدای شکستن بدهد.

قسمت دوم نشکن : مانند قبل فقط سنگهای جمع شده را به گونه ای در دست خود قرار می دهند که با سنگ پرتاب شده برخورد نکند و صدایی از خود ندهد.

مرحله پنجم

مانند مرحله اول فقط تفاوت آن در این است که برای گرفتن سنگی که پرتاب شده به صورت چنگکی  به صورتی که پشت دست به سمت بالا باشد.

بازی های مخصوص دختران

خونه سازی ( لی لی ) یا تالنگه

این بازی به گونه ای است که ابتدا با گچ یا هر چیز دیگر روی زمین خانه هایی مربعی می کشند و سپس هر نفر برای خود یک سنگ داشت که با توجه به نوع لی لی سنگهای خود را مرحله به مرحله با دست می انداختند تا در مرحله ای که در آن قرار دارند جای بگیرد و با لی لی کنان تمام مراحل را طی می کردند ولی در مرحله ای که قرار دارند در خانه مربوطه پا نمی گذاشتند و از روی آن می پریدند . بعد تمام شدن مراحل این بار با کمک پا سنگ خود را یکی یکی در خانه های مربوطه می راندند  تا به اتمام برسد

قوانین بازی : در این بازی سوختن به معنی آن است که شخص سنگ خود را به داخل خانه مورد نظر نیندازد یا روی خط آن قرار گیرد یا در حین بازی پای طرف روی خطوط خانه ها قرار بگیرد که طرف در همان مرحله می ماند و بازی را نفر بعدی ادامه می دهد.

کمک هایی که در این بازی می شود وقتی مراحل از 6 مرحله می گذرد شخصی یک پای خود را در خانه مربوطه قرار می دهد تا شخص پرتاب کننده سنگ سنگش به پای طرف مقابل برخورد کند و در خانه بماند و در خانه های بالاتر از 9 این کار با دو پا انجام می شود به این گونه که طرف پاشنه پا را به هم می چسبانند و دو سر پا را از هم دور می کنند.

کش بازی :

در این بازی از یک کش بلند حدود 4-5 متری را دو سرش را به هم وصل میکنند و دو نفر در داخل کش ایستاده و با دور شدن از هم ، کش را با پای خود به صورت مستطیل نگه می دارند و شخص سوم که بازی را انجام می دهد از یک طرف می پرد و دو پای خود را روی کشها قرار می دهد و در مرحله بعد از روی کشها می پرد طرف دیگر  این بازی مراحلی دارد که از محل قرار گیری کشها روی مچ پا ، روی زانو ، روی کمر

قواعد : اگر کسی نتواند با دو پا به طور همزمان روی کشها بپرد یا وقتیکه  از روی کشها به طرف دیگر بپرد ، به طور کامل آن طرف نرود، بازنده یا سوخته است ، که باید جای خود را به نفر بعدی دهد.

وسطی :

 این بازی از دو گروه تشکیل می شود یک گروه وسط زمین و گروه دیگر دور زمین که گروهی که بیرون زمین قرار دارند فقط دو نفر آن ها بازی می کنند

این بازی به صورتی است که با توپی که در دست یکی از دو نفر ،گروه بیرون زمین است ،به سمت بازیکنان گروه وسط زمین نشانه می رود که اگر توپ با آنها برخورد کند ،از زمین بیرون می رود واگر کسی از بازیکنان وسط زمین با دست خود توپی را که به سمت او پرتاب شده است را بگیرد ( به اصطلاح جون بگیرد ) می تواند یکی از کسانی که بیرون رفته است را به داخل باورد یا برای خودش نگهدارد که اگر توپی با او برخورد کرد بتواند بدون بیرون رفتن از زمین در داخل زمین بماند.

این بازی تا جایی ادامه می یابد که فقط یک نفر در زمین باقی بماند در این صورت تعداد 10 ضربه می توانند گروه بیرونی به شخص داخل زمین بزند که از این 10 ضربه تعداد 5 تا هوایی که اگر شخص این نوع توپها را بگیرد هیچ اثری برای او ندارد که این نوع توپها را قبل از پرتاب می گویند هوایی ، ولی برای توپهای زمینی اگر یکی از آنها را بگیرد می تواند همه را به بازی آورد و اگر توپی به او برخورد کند  سوخته و نوبت به گروه بیرونی می رسد تا به داخل زمین بروند و جای خود را به گروه بازنده می دهد

اگر گروه بیرونی نتواند تا قبل از 10 ضربه شخص را از زمین بیرون کند بازنده می شود و دوباره همان گروه داخل زمین در وسط زمین هستند

تعداد افرادی را که در داخل زمین هستند و برخورد توپ با آنها هیچ تاثیری برای آنها ندارد و همیشه در وسط زمین اند و بستگی به گروه خاصی ندارند را نخودی گویند

نخودی نمی تواند جون بگیرد و کسی را به داخل بیاورد و این لقب برای معمولا کودکان کم سن وسالتر کاربرد دارد .

دختره گریه می کنه

 در این بازی گروهی از بچه ها دور هم حلقه زده و روی زمین می نشینند و دست خود را به صورت کاسه ای در می آورند و پشت خود قرار می دهند . یکی از آنها را بنا به قرعه کشی ( ده بیست سی چهل یا پلم پولوم پیلیش که در آن به رو یا پشت دست آوردن برگزیده می شود یا سنگ کاغذ قیچی  ( سنگ "دست مشت کرده " کاغذ " دست باز است " قیچی " مانند قیچی دو انگشت سبابه و اشاره باز و بقیه انگشتان بسته است " که دست خود را پشت سر خود قرار داده و جمله سنگ کاغذ قیچی را می خوانند و در پایان دست خود را جلو آورده و به هم نشان می دهد ، در این بازی سنگ قیچی را می شکند و کاغذ سنگ را می خورد و قیچی کاغذ را می برد و برنده مشخص می شود . این قرعه کشی معمولا دو نفره است)

حال شخص برنده کاغذ یا پارچه ای یا توپی را در دست دارد و به دور جمع می چرخد و توپی را که در دست دارد را در دست یکی از بچه های نشته  قرار می دهد  و می دود و شخصی که توپ در دست آن است به دنبال شخص می دود ، اگر او را تا قبل از اینکه در جای او بنشیند بگیرد برده است وگرنه بازنده است وشخص بازنده باید در وسط حلقه کودکان بنشیند تا نفر بعدی ببازد، این بازی تکرار می شود تا به تعداد باخت یک نفر بیش از 5 بار برسد که بعد از آن فرد باخته را با توپ یا میوه می زنند یا برایش شعر هایی میخوانند که به او گوجه گندیده و .. می گویند  

در حین بازی کودکانی که دور هم نشسته اند شعر زیر را می خوانند

دختره گریه می کنه   زاری می کنه   پرتغال من    از برای من   یکی را ببر      

 


موضوعات مرتبط: بازی های محلی در چوپانان
[ سه شنبه 8 دی1388 ] [ 2:15 بعد از ظهر ] [ امیر ]

قام

این بازی در قدیم سرگرمی کودکان در مواقع تعطیلی مدارس بوده است .

این بازی به این گونه است که تعداد 5 عدد قام (استخوانی بین دست و پاجه گوسفند  که مانند مکعب مستطیل است که 6 وجه دارد که دو طرف آن(بزرگترین وجه های آن) را اسم گذاشته اند، قسمت برآمده مانند سر اسب را اسب و پشت آن که همان شکل ، فقط فرو رفته است را خر می نامند که برای این بازی یکی از این 5 قام را رنگی می کنند (قرمز) و این قام رنگی را گرگ می نامند

گروهی جمع می شوند و یک کالا یا مقداری پول را واحد قرار می دهند ( مثلا مقدار یک چوب کبریت را واحد قرار می دهند)

برای شروع هر شخص 5عدد قام را در دستش می گیرد و روی زمین می ریزد  اگر طرف اسب رو بیاید یک امتیاز بالا می رود و اگر خر بیاید یک امتیاز کسر می شود و اگر گرگ (قام قرمز) اسب باشد 2 امتیاز زیاد می شود و اگر خر بود 2 امتیاز کم می شود

اگر تعداد امتیاز ها مثبت شد فردی که ریخته است برده و مقداری را که طرف مقابلش قبل از شروع بازی در بانکش معین کرده است باید به فرد برنده بدهد و اگر فردی که قام ها را می ریزد امتیاز منفی بیاورد باید همان مقدار بانک طرف مقابل را به او بپردازد. و امتیاز صفر شد یا همه ی قام ها به چهار جهت دیگر که اسم نداشتند بیاورد بازی بدون مبادله بانک، نوبت به نفر بعد می رسد.

 

بازی بادام

این بازی به گونه ای است که تعدادی دور هم جمع می شوند و مقداری بادام را در دستانشان به صورت تصادفی (هر مقدار که ریسک کنند کم یا زیاد ) قرار می دهند و می گویند تاق(تک) یا جفت  بعد از آن دو تا دو تا شمارش میکنند اگر آخرین بادام جفت یا تک بودنش با گفته شخص یکسان باشد باید طرف مقابل که باخته است همان مقدار را به شخصی که حدسش درست بوده بدهد و اگر حدسش درست نباشد همان مقدار را به طرف مقابل می دهد.

 

 


موضوعات مرتبط: بازی های محلی در چوپانان
[ دوشنبه 7 دی1388 ] [ 7:32 بعد از ظهر ] [ امیر ]

سیرُک پختن

سیرک به قرص کوچک نانی گفته می شود که برای درست کردن آن خمیر نان معمولی را با زرد چوبه ی فراوان و تخم گشنیز و رازیانه مخلوط می کنند و در روغن سرخ می کنند .

سیرک دو گونه است سیرک اموات  و سیرک تندرستی (زنده ها)

سیرک اموات را از اول ماه رجب تا سیزدهم ماه شعبان هر پنجشنبه می پزند و بین مردم پخش می کنند .

مهمترین روز ، روز سیزدهم شعبان است که به اصطلاح برات می نامند.

سیرک زنده ها روز چهاردهم شعبان و سیرک تندرستی نام دارد.

 

 

( ان شا الله که نذرتون قبول باشه)

 


موضوعات مرتبط: رسوم نذری در چوپانان
[ شنبه 5 دی1388 ] [ 2:54 بعد از ظهر ] [ امیر ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

این سایت درباره چوپانان یکی از شهر های زیبا در دل کویر است
برچسب‌ ها